Değerli meslektaşlarımız,

Komşu il Manisa’da rastlanmakta olan ve bazı olgularda ölüme de yol açan bir hastalık son günlerde basın ve yayın organlarında kendine yer bulmaya başlamış durumda.

Aşağıdaki gazete haberine de yansıdığı gibi ölümcül hastalık konusunda kuşkular var. Manisa’da ‘Batı Nil Ateşi’ şüphesi korku yarattı

Hastalık saçan sinek 6 can aldı

İZMİR (Cumhuriyet Ege Bürosu) - Sağlık Bakanlığı, 12 Ağustos tarihinden itibaren Manisa Devlet Hastanesi’ne ateş, trombositopeni (kan pıhtılaşmasında görevli hücrelerin azalması), bilinç değişikliği ve döküntü şikâyetiyle başvuran 14 hastadan 6’sının hayatını kaybettiğini açıkladı. Hastanelerde tedavisi devam eden 8 hastadan dördünün durumunun ağır olduğu öğrenildi. Hastalığın tespiti için araştırma başlatıldığını belirten Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı Doç. Dr. Mustafa Ertek, vakalardaki belirtilerin Yunanistan’ın kuzeyinde sivrisineklerle bulaşan Batı Nil Ateşi hastalığıyla benzerlik gösterdiğini söyledi. Laboratuvar incelemelerinin devam ettiğini ve bazı hastalıklarda kesin sonuç alınabilmesi için 7-10 gün arayla ikinci bir kan testine ihtiyaç duyulduğunu anlatan Ertek, “Hastalardan ikinci bir kan örneği alınmasını istedik. İkinci kan örnekleri üzerindeki testlerden sonra kesin bir tanı koyabileceğiz” diye konuştu. Ertek, Manisa’da benzer belirtilerle başvuran hastaların tedavi altına alındığını belirtti.

Henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte bu hastalığa ilişkin sahip olmamız gereken temel bilgileri içeren bilgilendirici yazı EÜTF Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof Dr Ramazan İNCİ hocamız tarafından derlenmiştir.

Yararlı olması dileğiyle bilginize sunuyoruz.

Saygılarımızla

İzmir Tabip Odası

BATI NİL ATEŞİ  (SIK SORULAN SORULAR)

Hastalık Etkeni: Batı Nil Virüsü                                                               

Hastalık Adı: Batı Nil Ateşi( Batı Nil Humması)

Batı Nil Virüsü Nedir?

Batı nil virüsü, kuleks türü sivrisineklerce insanlara bulaştırılmaktadır. Hastalığın kaynağı hasta kuşlar ( Kargalar, saksağanlar ) olup sivrisinekler aracılığı ile hastalık insanlara, atlara ve başka memeli hayvanlara bulaştırılır ( Şekil 1).

Şekil 1. Batı Nil ateşi bulaşma döngüsü ( Kaynak 1’den alınmıştır.)

Batı Nil Ateşi kaynak hayvanlardan insanlara ve insandan insana temas yoluyla bulaşmaz. Kan transfüzyonu ve organ/doku nakli ile hastalık bulaştırılır. Gebelik sırasında anneden bebeğe ve emzirme döneminde süt ile de bulaştığı yönünde bildirimler vardır.

Virüs bulaşan kişilerin çoğunluğunda belirti ve bulgular görülmez. Bazılarında belirti ve bulgular o kadar belirsizdir ki kişiler hastalığının farkında bile değildirler.Nadir olgularda ise virüs beyinde ( ensefalit), omirilikte ( myelit), beyin ve omiriliği çevreleyen zarlarda ve dokularda  (meninjit)  iltihaplanmaya yol açar. Beyin ve omirilik tutulumu görülen hastalarrn çok azında hastalık ağır seyreder.

Batı Nil virusu taşıyan bir sivrisinek tarafından ısırılan herhangi bir kişiye virüs bulaşır. Zamanla kişiler tamamen iyileşebilirler. Bazı olgularda , özelikle yaşlı ve çocukluk çapında geçici hafıza kaybı, kasılmalar, beyin hasarı olabilir.

Yaşlı kişiler beyin iltihaplanması ( ensefalit) yönünden daha risk altındadır. Çok az olguda hastalık ölümle sonuçlanabilir. .

Hastalığın belirti ve bulguları nelerdir?

Batı Nil virüsü bulaşan hastaların yaklaşık % 80’ inde hastalık belirti ve bulguları görülmez. Semptomlar görülmesi sivrisinek ısırmasından 3-14 gün sonra ortaya çıkabilir.

Belirti ve bulgular şunlardır:

Ateş

Baş ağrısı, vücutta kırıklık veya ağrı ( Kas ağrıları), gözlerde ağrı hissi

Aşırı yorgunluk hissi ( aylarca sürebilir)

iştahsızlık

Nadir olgularda bezelerin( lenf düğümü) şişmesi

Orta dereceli olgularda semptomlar 3-9 gün sürebilir. Ağır olgularda ise haftalar veya aylarca sürebilir.

Ağır olgularda beyin ve omrilik tutulumu nadirdir.

Tutulum olursa başlıca belirti ve bulgular:

Baş ağrısı ( 10 gün )

Yüksek ateş ( 5 gün)

Deri döküntüleri

Kusma ve ishal

Ense sertliği veya paralizi

Bilinç bulanıklığı

Çevreye karşı dikkat eksikliği

İstemsiz titremeler( Tremor), Konvulsiyonlar veya kas güçsüzlüğü 

Koma

Nadiren hastalık ölümle sonuçlanabilir.

Eğer bir doktor Batı Nil Ateşinden kuşkulandığı bir hasta karşısında hastaya hastalığa uyan semptomların sorgulaması yanında sivrisinek tarafından ısırılıp ısırılmadığını sorgulanmalıdır.

Ensefalit semptomları varlığında viruse karşı kanda antikorlar aranır. Antikor pozitif ise kişide etken varlığı kanıtlanır. Antikordaki titre artışı yönünden iki hafta sonra kanda antikor araması tekrarlanmalıdır. Beyin tutulumu varsa lomber ponksiyon yapılarak beyin omirilik sıvısında da antikor aranır. Ensefaliti ekarte etmek için beyin magnetik rezonans görüntülemesi de yapılabilir.

Nasıl tedavi edilir?

Batı Nil Ateşinin tedavisi yoktur. Hastanın savunma organları hastalığa karşı savaşır. Hafif derecede hastalığı olan olgular evde iyileşebilirler. Ağır olgular hastaneye yatırılmalıdır. Damar yolundan sıvı (serum) verilebilir, solunum desteği sağlanabilir ve başka hastalıkların ( zatürre gibi)  ortaya çıkmaması için  önlemler alınır.

Hastalığı nasıl önleyebiliriz?

Kişiler yerel sağlık kuruluşlarından sivrisinek ve virüsler yönünden riskli bir bölgede yaşayıp yaşamadıklarını öğrenmelidirler.

Yaz başı ve sonunda riskli olduğu düşünülen bölgelere gidildiğinde sinek kovucular kullanılmalıdır. Uzun kollu gömlek ve pantolon giyilmelidir.

Durgun su bölgelerinde( dere, çay, su birikintisi) konaklamamalı.

Sivrisineklerin en aktif olduğu akşam alacakaranlığında mümkünse korunaklı bir iç mekanda oturulmalıdır.

Ölü kuşlardan uzak durulmalı, çıplak ellerle dokunulmamalı ve sağlık otoritelerine bilgi verilmelidir.

Yararlanılan kaynaklar:

Kılıç A,  Doğancı L . Batı Nil Virus. TMC Dergisi 2003, 33, 284-290  http://www.cdc.gov/ncidod/dvbid/westnile/wnv_factsheet.htm ( erişim: 25.08.2010)

http://emedicine.medscape.com/article/234009-overview ( erişim: 25.08.2010)